على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1079
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
زخم و جراحت شده باشد . جراحت گزين ( jar hat - gozin ) ص . پ . عاشقى كه از تير مژگان چشم معشوق ريش ريش و مجروح باشد . جراحى ( jarr hi ) ا و ص . پ . - ماخوذ از تازى - صنعتى است كه غرض از آن مداوا كردن ريشها و زخمها و جراحتها و قرحهها و هر تفرق اتصالى كه در بدن آدمى عارض شود مىباشد يعنى هر اختلالى كه محتاج به مباشرت دست و عمل يد بوده باشد . جراد ( jar d ) ا . ع . ملخ يقع على الذكر و الانثى و ا خ . نام موضعى و كوهى . و بنو جراد ا خ . قبيلهاى از تازيان . و ما ادرى اى جراد عاره : نمىدانم كدام كس برد او را . و جراد البحر : ملخ دريائى . جراد ( jor d ) ا خ . ع . آبى بديار بنى تميم . جراد ( jarr d ) ا . ع . قلعين گرو آنكه آوند هاى مسين را قلع اندود مىكند . ج : خرادون . جرادة ( jar dat ) ا . ع . واحد جراد يعنى يك ملخ . جرادة ( jor dat ) ا . ع . پوست و برگ دور كرده از شاخ . و ا خ . نام ريگستانى . جرادتان ( jar dat ne ) ا خ . ع . نام دو زن مطرب در مكه در زمان جاهليت و يا دو زن مطرب مر نعمان را . جرادق ( jar deq ) ع . ج . جردقة . جرادون ( jar duna ) ع . ج . جراد . جرادين ( jar din ) ع . ج . جردان . جراذين ( jar zin ) ع . ج . جرذانة . جرار ( jer r ) م . ع . جاره مجارة و جرارا . مر . مجارة . جرار ( jer r ) ا . ع . ج . جرة . جرار ( jarr r ) ص . ع . بسوى خود كشنده و لشكر گران رو از جهة كثرث و انبوهى يق جيش جرار . جرار ( jarr r ) ص . پ . لشكر آراستهء از بسيارى . جرارة ( jarr rat ) ا و ص . ع . مؤنث جرار . و كژدم خبيث كه زرد باشد و دم كشان رود . و ا خ . ناحيهاى ببطيحه . جراره ( jarr re ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوعى از كژدم بزرگ كشنده و مهلك كه در اهواز بسيار است . و زلف معشوق . جراز ( jar z ) ا . ع . گياهى . يظهر كالقرعة لاورق له ثم يعظم كانسان قاعد ثم يرق راسه و ينور نورا كالدفلى تبهج من حسنه الجبال و لا يرعى و لا ينتفع به . و رجل ذو جراز : مرد درشت و سخت . جراز ( jor z ) ا . ع . شمشير بران . و ناقهء بسيار خوار . جرازة ( jar zat ) م . ع . جرز جرازة ( از باب كرم ) : بسيار خوار و شتاب خوار گرديد . جرازرام ( jar zr m ) ا . پ . سخن مرموز مغلق . جراسك ( jar sak ) ا . پ . جانورى سبز رنگ شبيه بملخ كه در ميان سبزهزارها بانگ طولانى مىكند . جراسيا ( jar sia ' ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - آلوبالو . جراش ( jorr c ) ع . ج . جازش . جراشة ( jor cat ) ا . ع . درشتى كه مىافتد از چيزى كه مىكوبند . و ا خ . نام چند نفر . جراشع ( jar ce ' ) ع . ج . جرشع . جراصل ( jor sel ) ا . ع . كوه . جراصية ( jor seyyat ) ا . ع . مرد ستبر . و شتر نر سخت . جرآض ( jer ' z ) ا . ع . بزرگ شكم و غمزده و شير بيشه . جراض ( jer z ) ا . ع . ستبر بزرگ شكم و شير بيشه . جراض ( jor z ) ا . ع . شتر ستبر گردن . جراض ( jor z ) ص . ع . ناقة جراض : ماده شترى كه بر بچه مهربان باشد ( لغة لها خاصة ) . جراضم ( jor zem ) ا . ع . بسيار خوار . جراف ( jor f ) و ( jer f ) ا . ع . نوعى از پيمانه . جراف ( jor f ) ص . ع . سيل جراف : توجبهاى كه همه چيز را به برد . و رجل جراف : مرد بسيار خوار كه همهء طعام را خورد و مرد بسيار جماع شادمان . و ذو جراف . وادى . جراف ( jarr f ) ا . ع . جاروبكش و رنده . و ام الجراف : سپر و دلو . جرافز ( jor fez ) ا . ع . ستبر بزرگ . جرافس ( jor fes ) ا . ع . مرد باقوت درشت خلقت . و شتر بزرگ . و شير درنده . جرافش ( jor fec ) ا . ع . مرد عظيم الجثه و بزرگ پهلو . جرافض ( jor fez ) ا . ع . گران جسم سست . جرافيس ( jar fis ) ع . ج . جرفاس . جراقة ( jor qat ) ا و ص . ع . رجل جراقة : مرد لاغر . و ما عليه جراقة لحم : نيست بر وى چيزى از گوشت . جراك ( jar k ) و ( jarr k ) ا . ع . فعلت من جراك او من جراك يعنى كردم از بهر تو . جرام ( jar m ) و ( jor m ) ا . ع . خرماى خشك و خستهء خرما . جرام ( jar m ) و ( jer m ) م . ع . جرم جرما و جراما و جراما . مر . جرم . جرام ( jer m ) و ( jar m ) ا . ع . هنگام درو خرما و انگور .